Internet Computer (ICP) محصول بنیاد Dfinity است و با هدف ایجاد یک اینترنت کاملاً غیرمتمرکز و باز طراحی شده است. این شبکه تلاش میکند تا وابستگی به سرورهای متمرکز و ارائهدهندگان ابری سنتی مانند آمازون و گوگل را از میان بردارد و بستری فراهم کند که در آن، نرمافزارها، وبسایتها و سرویسهای آنلاین بهطور مستقیم بر بستر یک شبکه جهانی و غیرمتمرکز اجرا شوند.
ساختار ICP بر پایه مجموعهای از نودهای محاسباتی بنا شده که در کنار یکدیگر یک ماشین مجازی عظیم و یکپارچه را تشکیل میدهند. این ماشین مجازی با استفاده از فناوریهای رمزنگاری پیشرفته و الگوریتمهای اجماع، امنیت و صحت عملکرد برنامهها را تضمین میکند. توسعهدهندگان میتوانند اپلیکیشنهای خود را در قالب Canisterها، که ترکیبی از کد و داده در یک واحد امن و مستقل هستند، بر روی این بستر مستقر کنند. این Canisterها قادرند بدون نیاز به واسطه و زیرساخت خارجی با یکدیگر و با کاربران تعامل کنند.
نقش توکن ICP چیست؟
توکن ICP نقشی کلیدی در این اکوسیستم دارد: از یکسو بهعنوان سوخت شبکه برای پرداخت هزینههای پردازش و ذخیرهسازی عمل میکند، و از سوی دیگر ابزار حاکمیت غیرمتمرکز و پاداشدهی به نودهایی است که توان پردازشی خود را در اختیار شبکه میگذارند.
هر اپلیکیشن یا سرویس برای اجرا روی شبکه به منابع محاسباتی و فضای ذخیرهسازی نیاز دارد. این منابع با پرداخت ICP به دست میآیند. توسعهدهندگان ابتدا توکنهای ICP را به واحدی به نام Cycles تبدیل میکنند؛ Cycles همانند سوخت، هنگام پردازش و ذخیرهسازی مصرف میشوند. این مکانیزم باعث میشود هزینهها شفاف و مبتنی بر مصرف واقعی باشد.
همچنین، ICP ابزار رأیدهی در Network Nervous System (NNS) است؛ سیستمی که قوانین، بهروزرسانیها و سیاستهای شبکه را تعیین میکند. دارندگان ICP میتوانند توکنهای خود را در قالب Neuron قفل کنند و با مشارکت در رأیگیری، هم بر مسیر آینده شبکه اثر بگذارند و هم پاداش دریافت کنند.
همینطور افرادی که سختافزار و توان پردازشی خود را برای میزبانی نودهای شبکه در اختیار ICP میگذارند، بهطور دورهای ICP بهعنوان پاداش دریافت میکنند. این پاداش، مشوقی برای گسترش و پایداری شبکه است.
تاریخچه و تحولات توکن ICP
پروژهی Internet Computer توسط بنیاد DFINITY از سال ۲۰۱۶ آغاز شد. سرمایهگذاران مهمی مانند Andreessen Horowitz و Polychain Capital از آن حمایت میکردند
در تاریخ 10 مه ۲۰۲۱، توکن ICP بر روی پلتفرمهایی مانند Coinbase Pro، Binance و Huobi عرضه شد. در همان روز اول، قیمت نوسان شدید داشت: از بیش از ۶۰۰ دلار تا پایین ۲۵۰ دلار سقوط کرد و سپس به حدود ۴۰۰ دلار بازگشت.
سریعاً پس از عرضه، ICP یکی از بزرگترین رمزارزها از نظر حجم بازار شد و قیمت آن به نزدیک ۷۰۰ دلار رسید. بازار آن روزها بسیار پرهیجان و ناپایدار بود. این قیمت بالا موجب شد ارزش بازار کلی به میلیاردها دلار برسد—در محدوده صد میلیارد دلار، شاید حتی بیش—اما بهزودی این قیمت بهطور قابل توجهی کاهش یافت.
این سقوط میتواند دلایل زیادی داشته باشد و بررسی های در آن مورد انجام شده است. شواهد نشان میدهند که بنیاد DFINITY یا افراد مرتبط، حجم زیادی از توکنها را بدون قفل منطقی یا دورهی بازدارنده فروختهاند که باعث ریزش شدید قیمت شد. طبق تحلیلها، مقدار قابل توجهی از عرضه در کیفپولهایی نگهداری شده بود که فوراً به صرافیها منتقل شدهاند—مثلاً بهخودی خود ۳.۶ میلیارد دلار فقط از یک آدرس، و مجموعاً از بسیاری آدرسهای مرتبط میلیاردها دلار وارد بازار شدهاند.
پامپ و دامپ؟ نتایج پرواز و سقوط اولیه
مردم در پتلفرم ها نیز بر این نظر هستند که عرضه اولیه توکن ICP مشکوک بود، در Reddit نظراتی مشاهده میشود: “شماری از منتقدان عبارتند از: تیم داخلی، سرمایهگذاران VC و بنیاد Dfinity —که ارز خود را فوراً فروختهاند، در حالی که سرمایهگذاران خرد را به مشارکت دعوت میکردند.”
کاربرانی نیز اشاره کردند که : “…توکنهای بنیاد Dfinity تقریباً بدون دورهی بازدارنده بودند…”
دوره قفل و توکنومیکز
اگرچه هدف از قفل (vesting) این بود که عرضه بیش از حد در بازار کنترل شود، اما تیم و اعضای نزدیک به بنیاد از قوانین مستثنی بودند. ۱۶ روز بعد از عرضه، بنیانگذار اعلام کرد که آنها تحت همین محدودیتها نیستند. همچنین نبود شفافیت در توزیع عرضه، نبود روند واضح قفلشدن توکنها و رفتار دوگانه در این مقوله باعث کاهش اعتماد شد.
نتیجه ها
پس از پرواز اولیه قیمت، اکوسیستم پروژه بهسرعت خالیتر شد و توسعه اپلیکیشنهای کاربردی بهصورت قابل توجهی کمرنگ شد. اپلیکیشنهایی مانند OpenChat و DSCVR نتوانستند کاربران زیادی جذب کنند؛ مشکلاتی مانند مراحل طولانی ثبتنام و نبود محتوا، مانع رشد آنها بودهاند. کاهش فعالیت در اپلیکیشنها به کاهش سوزاندن ICP( تبدیل به Cycles برای مصرف شبکه) نیز منجر شد.
بنیانگذار پروژه اشاره کرد که مشکل تنظیمات قانونی در یک صرافی آمریکایی باعث شد بنیاد نتواند فروش را بهصورت مرحلهای و کنترلشده انجام دهد؛ این موضوع فشار تقاضا را افزایش داد و قیمت به شکل حبابگونه بالا رفت.
توکنومیکس و عرضه اولیه
ICP با عرضه کل حدود ۵۰۹ میلیون و عرضه در گردش نزدیک به ۴۸۵ میلیون توکن، از مکانیزم تورمی-کاهشی برای پاداشدهی به نودها و تأمین امنیت شبکه استفاده میکند. مدل «تورمی-کاهشی» یعنی از یک طرف توکن جدید برای پاداشدهی به نودها و رأیدهندگان ایجاد میشود (تورم) و از طرف دیگر با تبدیل ICP به Cycles برای مصرف منابع شبکه، توکنها سوزانده میشوند (کاهش عرضه)
توکنها برای حاکمیت، پرداخت کارمزد محاسبات و ذخیرهسازی، و استیکینگ در شبکه کاربرد دارند. این مدل توکنومیک سعی دارد تعادل بین انگیزه مشارکتکنندگان و کنترل تورم را حفظ کند.
توضیع اولیه
طبق گزارشها، عرضه اولیه شامل سهم قابلتوجهی از سرمایهگذاریهای خصوصی (~۲۵٪) و بنیاد و تیم (~۴۸٪) بوده و تنها بخش کوچکی به جامعه و نودها اختصاص یافته است.
در نگاه کلی، مدلی که ICP طراحی کرده ترکیبی از ابزارهای تورم و انقباض، همراه با تشویق به مشارکت در شبکه است—هدف این است که هم رشد اکوسیستم تسریع شود و هم قیمت در بلندمدت حمایت گردد. اما در عمل، این مدل فقط وقتی میتواند هم رشد اکوسیستم را تسریع کند و هم قیمت را در بلندمدت حمایت کند که حجم سوزاندن ICP (بهواسطه استفاده واقعی توسعهدهندگان و کاربران) با یا بیشتر از نرخ انتشار توکنهای جدید باشد؛ در غیر این صورت، فشار تورمی میتواند بر قیمت غلبه کند.
از طرفی، عرضه اولیه ICP بخش زیادی را به سرمایهگذاران خصوصی و تیم توسعه اختصاص داده بود و سهم کوچکتری به جامعه و نودها رسید؛ این توزیع نامتوازن میتواند در بلندمدت باعث تمرکز مالکیت، فشار فروش و کاهش اعتماد بازار شود—حتی اگر مدل تورمی-کاهشی بهخوبی عمل کند.
بینش آینده
آینده ICP به شدت به توانایی آن در جذب توسعهدهندگان و کاربران واقعی و همچنین کسب اعتماد جامعه وابسته است. پروژه با ایدههای بسیار بلندپروازانه سعی کرده اینترنت را بهطور کامل غیرمتمرکز کند و این گستردگی اهداف، هم فرصت بزرگی برای نوآوری فراهم کرده و هم ریسکهای عملیاتی و پذیرش کاربران را افزایش داده است. هرچه اکوسیستم بیشتر توسعه یابد و اپلیکیشنها و سرویسهای واقعی با حجم استفاده قابل توجه ایجاد شوند، مکانیزم سوزاندن توکنها (تبدیل ICP به Cycles) مؤثرتر عمل میکند و تعادل عرضه و تقاضا بهتر حفظ میشود. موفقیت ICP نه تنها نیازمند فناوری قوی و زیرساخت پایدار است، بلکه نیازمند شفافیت، توزیع منصفانه توکنها و رفتار قابل اعتماد از سوی تیم توسعه نیز میباشد تا جامعه کاربران و سرمایهگذاران به مشارکت در شبکه ترغیب شوند. در صورتی که این شرایط محقق شود، ICP میتواند به یکی از ستونهای اصلی وب۳ و خدمات ابری غیرمتمرکز بدل شود و جایگاه پایدار و قابل اعتماد خود را در زیرساختهای اینترنت آینده تثبیت کند.
